24-12-11

Kleine Noël

Buenos Aires is nog steeds wereldboekenhoofdstad. Onze Nederlandstalige bib (BIBBA) ligt er toch maar stilletjes bij. Tijd om er iets aan te doen en de boeken van onder het stof te halen. We kregen onlangs twee grote schenkingen: eentje van Michael E. en van Hugo Ryckeboer uit Mendoza. De schat aan 'nieuwe' boeken staat te blinken op de planken, maar het licht blijft uit. Daarom gaan we wat spaarlampen bijdraaien.

Ik haalde uit de nieuwe stapel boeken eentje dat me dadelijk opviel. Vooral door de originele kaft en toen ik het nader bekeek, door zijn herkomst: geschreven door een Domna uit mijn vroeger schooltje, Vita et Pax. In mijn tijd werden deze zusters met Domna aangesproken, iets wat ik als kind heel voornaam vond. Domna Ursula schreef een boek over 'Koningskinderen' in 1938 en verstuurde dit boek helemaal naar Argentinie met een briefje bij,  gedateerd 4 juni 1938. Het begon met 'Ave Maria'. Dit documentje geeft het boek nog meer antiquaire waarde.

Lezen is leren, lezen is goud, boeken openen je wereld, elke pagina die je omdraait, toont je een nieuwe uitdaging...zoveel slogans om het lezen aan te prijzen.
Al lezend leer je de mensen beter kennen. De geschreven woorden laten je om je heen kijken. Je observeert door de blik van anderen.  Lezen is hersengymnastiek, tussen de lijnen door ontdekken wat de schrijver je wil meedelen, is een denkoefening. 'Zinnig' ontdek je lezend jou waarheid. 'Let work your little grey cells' zoals Agatha Christie ons via Poirot laat weten.

Boeken lezen is handig en verlicht heel wat 'wacht'tijd in je leven. Het past handig in je zak, handtas of rugzak. Al lezend zou je zelfs willen dat het nog lang duurt eer ze je te woord staan in de post, migratie of bij de dokter, tandarts. Je zou willen dat je busreis eens zo lang is, om verder rustig te kunnen genieten van elke pagina die je omslaat.
Een boek geeft je inspiratie om te praten in een groep mensen die je niet kent, of om small talk op dreef te houden tijdens een saaie bijeenkomst. Het kan het ijs breken bij liefde op eerste gezicht. Als je een boek navertelt kan je je toehoorders aan je lippen hangen. Met een natte vinger een pagina omslaan, kan de oorzaak zijn van een belangrijke bocht in je leven. Lezen verscherpt je concentratie.  Heel de subte hult zich in stilte, het kadans van de trein verstomt, de klagende rij mensen voor je zwijgen...alleen de wereld die de woorden uit jou boek tot leven brengt, dwarrelt om je heen.

Een boek geeft je vrijheid. Doorboort je saaie bestaan. Onthult steeds weer iets nieuws, ook al heb je het versleten met je ogen. Er is ergens wel een boek dat speciaal voor jou geschreven werd, dat boek ontdekken is een ware schattejacht. Een boek is als een minaar, het verwarmt je, vergezelt je, geeft je momenten van  geborgheid, het laat je lachen en huilen, emotie tussen elke bladzijde, speciaal en alleen voor jou. Boeken veranderen levens, boeken veranderen mensen.

Allemaal fantastische dingen zou je op het eerste gezicht zeggen. Maar was, spijtig genoeg 'is', het niet zo, dat lezen ook als gevaarlijk wordt bestempeld? Boeken werden verbrand of verboden. Het is nog niet zo lang geleden, twee generaties misschien, dat het voor vrouwen verboden was om te lezen. Er bestond een zwarte boekenlijst, op gevaar van eigen leven of voor je goede naam, mocht je deze zeker niet inkijken. Mijn groottante kreeg alleen boeken te zien die haar schoonmoeder of man haar gaf. In de bib werd er op toegekeken dat je geen boeken koos die niet voor jou ogen bestemd waren.

Dit en nog veel meer, dat ik nu niet allemaal ga schrijven, om jullie niet te vervelen, ging door mijn hoofd toen ik het boekje op weg naar huis in de subte, eens inkeek.

.../...Om kleine Noel in zijn wiegje te zien liggen, moeten we een heel lange, moeilijke en snikheete reis doen, namelijk naar het land van de menscheneters, naar Kongo. Als je niet weet waar Kongo ligt,sla dan in je atlas de kaart van Afrika op en zoek in de smalle onderste helft de groote rivier met dien naam (Kongo). Er zijn in Basoko, waar Noël is geboren, ongeveer 25 blanken menschen. Alle anderen zijn negers, die nog menscheneters onder hun voorvaderen tellen. "Doen ze dat nog?" hoor ik je met verschrikte oogen vragen. Ik durf niet gerustellend "neen" zeggen. In ieder geval had Noël's zwarte 'peetoom' (dit was niet zijn kerkelijke peter) weleens een blanke opgepeuzeld. Deze neger heette Mongungu. Hij was , geloof ik, een stamhoofd en een heidensch hoogepriester. Maar op 't oogenblik van Noël's doop, waarbij Mongungu met de andere zwarte stamhoofden in feestkledij tegenwoordig was, liet hij zich plechtig tot 'officieel beschermheer' van het 'blanke jongetje' uitroepen, en had hij voorgoed het menscheneten vaarwel gezegd.

.../... Noël werd ziek en had dringend een arts nodig. De papa van Noël vertrok dadelijk naar Yalamba. Het was geen gemakkelijke tocht: met zijn bootje over een stroom vol krokodillen en daarna per draagstoel dwars door dichte bosschen, waar nog luipaarden en olifanten huisden.

Ja lezen, het verbreed je denken.

PS: de kleine Noël sterft op het einde van het verhaal, ergens in de Ardennen.

18:57 Gepost door BIB in boeken | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.