11-11-10

Wapenstilstand Boekenspecial

Zoals we nog weten uit de geschiedenisboekjes is 11 november de dag dat de verschrikkelijke eerste Wereldoorlog ten einde liep en dat wordt elk jaar gevierd met een verlof dag.

Wij hebben voor de gelegenheid 2 boeken uit die periode in aanbieding: hollen naar Via Via dus, first come first serve..


De Groote Oorlog Sophie de Schaepdrijver
Uitgeverij Contact, 1997

boekSchaep.JPG

Dit boek over de Eerste Wererloorlog in Belgie is een poging om een interessante periode uit de vaderlandse  geschiedenis op de wetenschappelijke wijze te benaderen.

Immers, de eerste wereldoorlog staat voor de geboorte van de Vlaamse ontvoogdingstrijd en is dus bij definitie controversieel. Het is bekend dat Belgie zich dapper verzet heeft tegen de Duitse overmacht, dat Koning Albert en zijn vrouw Elizabeth een heroische rol speelden, maar ook dat in de loopgraven het vlaamse nationalisme ontstond dat daarna vorm kreeg in de IJzerbedevaart.


In het begin is het boek zeker onderhoudend omdat de auteur een korte samenvatting geeft over hoe het leven was in het vooroorlogse Belgie, een erg goed leven blijkbaar en dan houdt ze ook enkele clichés tegen het licht van de waarheid. Aan de Ijzer, de plek waar Brave little Belgium (zoals genoemd in de Angelsaksische pers) standhield, werden er geen heldendaden verricht maar vooral "standgehouden", ook waren de spraakmakende overwinningen van de Belgen (Slag van Halen) maar tijdelijk en werd het land snel onder de voet gelopen. 

De auteur pretendeert vooral het dagelijkse leven tijdens 14-18 op een koele manier te benaderen en wie in dit boek over grote veldslagen wil lezen of zijn tricolore vaderlandsliefde een boost wil geven, zit bij De Schaepdrijver aan het verkeerde adres.
Zij lijkt eerder de eerste wereldoorlog te willen demystifieren of te ontladen. Ze focuset daarom op de in belgie heersende administratieve chaos, voedselschaarste en het lot van de stromen vluchtelingen: kortom concrete problemen die met een oorlog gepaard gaan. Interessant om weten is dat de Belgen tijdens bijna de gehele duur van de Eerste Wereldoorlog hebben kunnen genieten van een stevige subsidie uit Engeland, nl de "Commission for Relief in Belgium" die dan weer de lokale organisatie van Voedselhulp steunden, iets wat de Duitsers niet hebben tegengehouden en waardoor er hongersnood in Belgie vermeden kon worden.

Er was natuurlijk heel wat politiek getouwtrek over wie die voedselhulp moest verdelen en hoe en lijkt dan weer allemaal veel "Belgischer" dan een klauwende leeuw aan het front.


Dat De Schaepdrijver voor haar boek bij het Konklijk Hof werd onderscheiden, is waarschijnlijk een teken dat haar interpretatie van de feiten in Lakense kringen op goedkeuring kon rekenen, meer dan dat ze er in geslaagd was een moeilijke materie aan een breed publiek uit te leggen. Daarvoor is De Groote Oorlog te duidelijk een bewerkte doctoraatsthesis.  De tweede helft van het boek ontspoort immers in allerlei bijzonderheden over de tientallen stromingen binnen het Vlaamse en Belgisch nationalisme dat men al gauw de draad en interesse kwijt raakt. Boring as Belgium. De titel had op dat vlak iets duidelijker moeten zijn, want velen zullen op hun honger blijven zitten. Ik had eerlijk gezegd toch wat meer vuurwerk aan de Ijzer verwacht. Dan toch liever De Kanonnen van Augustus van Barbara Tuchman herlezen. (TD)

 

Bei uns in Deutchschland, Ernest Claes
Vlaamse pockets, Heideland, Hasselt

 

boekClaes.JPG

 


In deze pocketversie van een klassieker uit de Vlaamse literatuur, beschrijft de auteur zijn krijgsgevangenschap tijdens de Eerste Wereldoorlog in Duitsland. U herinnert zich waarschijnlijk nog, uit de schoolboeken (of omdat u stokoud bent), dat de Duitsers in 1914 het "neutrale" belgie binnenvielen en daar lelijk huis hielden. Claes werd krijgsgevangen genomen bij de slag van Namen en met zijn compagnie op de trein gezet alwaar ze in ergens in het oosten van het gastland het einde van de oorlog moesten afwachten in penibele omstandigheden. "Bei uns in Deutschland" is geen plezant boek van de schrijver van De Witte. In dit a-typisch reisverhaal beschrijft
Claes hoe hij probeert te overleven in de hel.
"Daar zijn dagen dat we geen macht meer hebben over ons zelf, dat we ons laten meedrijven als op een stroom van weemoed, en dan ziet ge soms een van die grote manskerels die begint te huilen als een kind."

Claes' observatievermogen levert goede beschrijvingen op van het ritselen in zo'n concentratiekamp en de manier waarop iedereen op zijn manier probeert te overleven. Ronduit amusant zijn de beschrijvingen van de verschillende nationaliteiten en hoe ze zich daar gedragen: de Duitsers worden uiteraard niet het meest
sympathiek voorgesteld, de Engelsen als afstandelijk en in zichzelf gekeerd, de Russen als sjacheraars en de Fransen - die de meerderheid uitmaken - als grote monden met een klein hartje. De Fransen hebben op hun beurt sympathie voor "les petits belges" met wie ze de taal delen en ze nemen hen al gauw onder de vleugels. De
onverholen sympathie voor de Fransen - met wie de Vlamingen ongetwijfeld een aantal Bourgondische principes delen - verhult anderzijds niet de bitterheid van Claes die zich als soldaat verraden voelt door zijn eigen Franstalige Belgische officiers die geen band hadden met de troepen die ze commandeerden.
Dit boekje is onderhoudend, het lijdt als reisverhaal misschien juist aan een gebrek aan verplaatsingen, ondanks de titel kom je niet veel te weten over Duitsland in de Eerste Wereldoorlog en van toon is het allemaal nogal somber. Stilistisch is het boek uitstekend en de taal van Claes heeft de tand des tijds doorstaan,
door zijn frisse, weinig pretentieuze aanpak. (TD)

 

04:32 Gepost door BIB | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.